Elp | 49 | Elpermeer of Zwarte water


Het Elpermeer is eigendom van Staatsbosbeheer. Het is een groot natuurlijk meer, dat deels in een heidelandschap en deels in het bos ligt. Het grootste deel van het meer ligt in de voormalige gemeente Westerbork, en aangezien het meer vlak bij Elp lag, werd het meer het Elpermeer genoemd. Een kleiner deel, de oostzijde, lag in de voormalige gemeente Rolde; zij noemde het meer het Zwarte water.

De topografische kaart uit 1950 laat beide namen zien voor hetzelfde meer. De stippellijn geeft de grens weer tussen de toenmalige gemeenten Westerbork en Rolde.

Waar die naam vandaan komt is wel duidelijk als je je op het meer begeeft; het water is donker van kleur door de veen-ondergrond! Ook nu loopt de gemeentegrens er nog dwars doorheen; het grootste deel ligt in de gemeente Midden-Drenthe en oostelijke deel hoort bij de gemeente Aa en Hunze.

Grondgebruik kaart uit 1832, destijds wat het al een open water te midden van heidevelden.

Onderzoek

In de week van 26 september 2017 heeft Wim Hoek, fysisch geograaf van de Universiteit van Utrecht, met enkele studenten en technische ondersteuning het Elpermeer onderzocht. Het vermoeden bestond dat het Elpermeer wellicht, net als het Mekelermeer en het Esmeer, een grote pingoruïne zou zijn, die altijd water heeft gevoerd en nooit geheel is dichtgegroeid met veen.

Dit onderzoek vond plaats vanaf een vlot, waarbij een kern gestoken werd, voor nader wetenschappelijk onderzoek.

Het Elpermeer, op de mistige ochtend van 27 september 2017, toen de Universiteit van Utrecht onderzoek deed vanaf een vlot (foto: Anja Verbers).